ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಾಳಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಹನಿ!

ಕತ್ತಲೆಯ ಕೋಣೆಯಲಿ ಜ್ಞಾನದೀಪವ ಹಚ್ಚು,            ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಬಾಳಿಗೆ ಬೆಳಕನು ನೀ ಹಂಚು. ಅವಳು ಕಲಿತರೆ ಸಾಕು ನೂರು ಮನೆಗೆ ಬೆಳಕು,      ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯ ಕಾವ್ಯಕೆ ಸಿಗುವುದು ಹೊಸ ಹೊಳಹು!

ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವಂತೆ, “ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಕಲಿತರೆ ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆದಂತೆ”. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವು ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸವಾಲುಗಳು ಇದ್ದರೂ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಗತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ, ಅದರ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ (Literacy Rate and Reality)
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ದರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕವಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಶೇಕಡಾ 80 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 65 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ. “ಓದಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮುದ್ದಾದ ಕಣ್ಣು” ಎಂಬ ಗಾದೆಯಿದ್ದರೂ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಈ ಕಂದಕವನ್ನು ನೀಗಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ.

 ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಪ್ರಮಾಣ (High Dropout Rates)
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಾರಾದರೂ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಡ್ರಾಪ್‌ಔಟ್ (dropout) ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 15 ರಿಂದ 20 ರಷ್ಟು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹದಿಹರೆಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿನ ದಿನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ “ಅಕ್ಕಿ ಹಾಳಾದರೂ ರೊಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ದುಂಡಗೆ” ಎನ್ನುವಂತೆ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಮನೆಗೆಲಸ ಕಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಯೋಚನೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

 ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ದೂರದ ಹಾದಿ (Lack of Infrastructure and Distance)
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ದೂರದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಭದ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸದಿರಲು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ಸೈಕಲ್ ಯೋಜನೆ’ ಹಾಗೂ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪಾಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ  ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳಿಲ್ಲ. “ದೂರದ ಬೆಟ್ಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ನುಣ್ಣಗೆ” ಎಂಬಂತೆ, ನಗರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಳ್ಳಿಯ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಕೈಸೇರಲು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

 ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗು (Child Marriage and Social Hurdles):
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾದಾಗ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇಗನೆ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪರರ ಸೊತ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಸಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣ ವಂಚಿತರಾಗುವ ಶೇಕಡಾ 30 ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹವೇ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪವಾಗುತ್ತದೆ. “ಬೇಲಿಯೇ ಎದ್ದು ಹೊಲ ಮೇಯ್ದಂತೆ”, ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸಮಾಜವೇ ಆಕೆಯ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಚಿವುಟಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದಂತಹ ಪಿಡುಗುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬಲ್ಲಳು.

 ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದ ಶಕ್ತಿ (Economic Empowerment)
ಗ್ರಾಮೀಣ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಯ ಜ್ಞಾನ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರೆ ಆಕೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಗಳಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 10 ರಿಂದ 20 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. “ಕೈ ಕೆಸರಾದರೆ ಬಾಯಿ ಮೊಸರು” ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿಯಂತೆ, ಇಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಇಡೀ ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆ (Digital Literacy and Future)
ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಜ್ಞಾನ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 25 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸುವ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವಿದೆ. ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದಾಗ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಪಡೆಯಬಹುದು. “ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕೋಲ ಕಟ್ಟು” ಎಂಬಂತೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕೊನೆ ಮಾತು

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳಿರುವುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬೀಸತೊಡಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ‘ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ, ಬೇಟಿ ಪಢಾವೋ’ ನಂತಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿರುವ ಜಾಗೃತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಕ್ರೀಡೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳೂ ಅಕ್ಷರಸ್ಥಳಾದಾಗ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಗುರುವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ನೀಡೋಣ, ಪ್ರಗತಿಯ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸೋಣ!

ಜಯಶ್ರೀ ಜೆ ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ, ಬೆಳಗಾವಿ