- ವಿಜಯ ದರ್ಪಣ ನ್ಯೂಸ್…….
1857 ರಿಂದ 1947 ರವರಗೆ
ಸ್ವಾತಂತ್ಯದ ಮಹಾಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಅದರ ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ಪಯಣ
ಲೇಖನ: ಕೃಷ್ಣಾ ಆಚಾರ್ಯ
“ಸ್ವಾತಂತ್ರ” ಎಂಬ ಪದಮ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಇಂದು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆತ ಉಡುಗೊರೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಾವಿರಾರು ದೇಶಭಕ್ತರ ತ್ಯಾಗ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಸಂಕಲ್ಪದ ಫಲವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1857ರ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಿಂದ 1947ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪ್ರಾಪ್ತಿಯವರೆಗಿನ ಹೋರಾಟದ ಪಥವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
1857: ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕಹಳೆ…
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ 1857ರಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ಮೇಲಿನ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.
ಮೀರತ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಸೈನಿಕರ ಬಂಡಾಯವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು. ಮಂಗಲ್ ಪಾಂಡೆ, ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ, ನಾನಾ ಸಾಹೇಬ್, ತಾತ್ಯಾ ಟೋಪ ಮತ್ತು ಬಹದ್ದೂರ್ ಷಾ ಜಫರ್ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರು ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನೇತೃತ್ವ ನೀಡಿದರು. ಈ ಬಂಡಾಯವು ಸೈನಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯರು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೋರಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉದಯ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ …
1857ರ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರೂ. ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದವು.
1885ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ದಾದಾಭಾಯಿ ನೌರೋಜಿ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ, ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೊದಲಾದ ನಾಯಕರು ಭಾರತೀಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು.
ಉಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ 1905ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಂಗಾಳವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದಾಗ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರೈ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಯಿತು.
ಸ್ವರಾಜ್ಯ ನನ್ನ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು. ಅದನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದೇ ತೀರುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ತಿಲಕರ ಘೋಷಣೆ ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಗಾಂಧಿ ಯುಗ: ಅಪಿಣ್ಯ ಶಾಂತಿ…
1915ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ ದೊರೆಯಿತು. ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರು ಹೋರಾಟವನ್ನು ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.
ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ (1920)
ಉಪ್ಪಿನ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಗಾಂಧೀಜಿ ದಂಡಿ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.
ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ (1942)
ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಮಡಿ” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ ಬಿಡಿ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಅಮರ ತ್ಯಾಗ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಸಾಹಸಗಾಥೆ. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಸುಖದೇವ್ ಮತ್ತು ರಾಜಗುರು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಅಜಾದ್ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನವರೆಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ “ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ರಕ್ತ ಕೊಡಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ…
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ, ಅರುಣಾ ಆಸಫ್ ಅಲಿ, ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.
ಅವರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
1947: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರಭಾತ
ದಶಕಗಳ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ 1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಭಾರತವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿತು. ಪಂಡಿತ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ “ಟ್ರಿಸ್ಟ್ ವಿತ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ” ಭಾಷಣದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಭಾರತದ ಉದಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ ದೊಂದಿಗೆ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನೋವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅನೇಕರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಆದರೂ ಭಾರತವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆಗಳು…
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಭಾರತವು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಅಂತರಿಕ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳು…
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳು ದೇಶದ ಮುಂದಿವೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಬಡತನ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಂತರ, ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುಸಿತದಂತಹ ಸವಾಲುಗಳು ಇದ್ದು, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಯುವ ಜನತೆಗೆ ಸಂದೇಶ…
ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಅಥವಾ ಘೋಷಣೆಗಳಲ್ಲ; ಅದು ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಸೇವೆಯ ಮನೋಭಾವವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಕನಸು ಕಂಡ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯುವ ಜನತೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
1857ರಿಂದ 1947ರವರೆಗಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದ ಮಹಾಯಜ್ಞವು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರವಾಗಿದೆ. ಆ ಹೋರಾಟವು ನಮಗೆ ಏಕತೆ, ತ್ಯಾಗ, ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ. ಇಂದು ನಾವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದು ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರ ಬಲಿದಾನದ ಫಲವಾಗಿದೆ.
2026 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ಸವದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಗತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಏಕತೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ. ನಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಉನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೌರವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್ಯ
