ವಿಜಯ ದರ್ಪಣ ನ್ಯೂಸ್……
ಗಾಜಿನ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಬಾಲ್ಯದ ಸವಿ!

ಲೇಖಕರು:

ಜಯಶ್ರೀ ಜೆ ಅಬ್ಬಿಗೇರಿ
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು
ಬೆಳಗಾವಿ
೯೪೪೯೨೩೪೧೪೨
ಮೊಬೈಲ್ ಮಾಯೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಂದಮ್ಮಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಷಕರಿಗೊಂದು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ.
ಒಂದು ಕಾಲವಿತ್ತು; ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಓಣಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಕಲರವ, ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ, ಲಗೋರಿ, ಚಿನ್ನಿದಾಂಡು ಆಟಗಳ ಸಂಭ್ರಮ ಮನೆಮಾಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಾಲ್ಯವೇ ಒಂದು ಸುಂದರ ಲೋಕ. ಆದರೆ ಇಂದು ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮನೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಗಾಜಿನ ಪರದೆಯ (ಮೊಬೈಲ್) ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ನೆಟ್ಟು ಕುಳಿತಿರುವ ಮಕ್ಕಳೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಕಂದಮ್ಮಗಳ ಅಮೂಲ್ಯ ಬಾಲ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
ಪೋಷಕರ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯೋ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿಯೋ?
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರಾಗಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು, ಅವರಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳು ಅಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪೋಷಕರು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ಸುಲಭದ ಮಾರ್ಗವೇ ‘ಮೊಬೈಲ್’. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಲು ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಆ ಪುಟ್ಟ ಸಾಧನ, ಕ್ರಮೇಣ ಮಗುವಿನ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಊಟ ಮಾಡದ, ನಿದ್ದೆ ಮಾಡದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ
ಅತಿಯಾದ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯು ಮಕ್ಕಳ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ:
ಮಾತಿನ ವಿಳಂಬ (Speech Delay):
ಮಕ್ಕಳು ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಏಕಮುಖವಾಗಿ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಕೂರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಮೆದುಳಿನ ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಬಹಳ ತಡವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ‘ವರ್ಚುವಲ್ ಆಟಿಸಂ’ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ.
ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ:
ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಗಳ ಪರದೆಯಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ‘ನೀಲಿ ಬೆಳಕು’ (Blue Light) ನೇರವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಟಿನಾದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸದೆ ಪರದೆಯನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಣಗುವುದು (Dry Eyes), ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಸುರಿಯುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಯಂತಹ ದೋಷಗಳು ಎದುರಾಗಿ ದಪ್ಪನೆಯ ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ‘ಮೆಲಟೋನಿನ್’ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ನಿದ್ದೆಯ ಚಕ್ರವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯ ಕೊರತೆ:
ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಮತ್ತು ರೀಲ್ಸ್ಗಳು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೊಮ್ಮೆ ಬಣ್ಣ, ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳ ಮೆದುಳು ಈ ವೇಗದ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಾಗ, ನಿಧಾನಗತಿಯ ನಿಜಜೀವನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಬೇಸರ ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಶಾಲೆಯ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಅಥವಾ ಪುಸ್ತಕ ಓದಲು ಬೇಕಾದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ತಾವು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಮೊಬೈಲ್ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮಕ್ಕಳು ವಿಪರೀತ ಸಿಟ್ಟು, ಹಠ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ತಾಳ್ಮೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಸ್ವಭಾವವು ಮುಂದೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೊರತೆ:
ಬಾಲ್ಯವೆಂದರೆ ಓಡುವುದು, ಕುಣಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ಆಡುವ ಸಮಯ. ಆದರೆ ಮೊಬೈಲ್ ಗೀಳಿನಿಂದಾಗಿ ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮಕ್ಕಳು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗದೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಬೊಜ್ಜು (Childhood Obesity) ಆವರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು (ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ) ಸಿಗದೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಸದಾ ಆಯಾಸ, ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುನೋವಿನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಪೋಷಕರು ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದೇನು?
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಒಂದು ಮಿತಿ ಹೇರುವುದು ಪೋಷಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ:
ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ:
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಿತಿ ಹೇರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಂತೆ ಎರಡು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರದೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲೇಬಾರದು. ದೊಡ್ಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 30 ರಿಂದ 45 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ನೀಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೋಷಕರು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ:
ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ಕಾಡುವ ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಬೇಸರ. ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು. ಮೊಬೈಲ್ ಬದಲಿಗೆ ನೀವೇ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಆಟವಾಡಿ. ಅವರಿಗೆ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು, ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು, ಹಾಡು ಹೇಳಿಕೊಡುವುದು ಅಥವಾ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿ. ಪೋಷಕರ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪರದೆಯ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೂರ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಮಾದರಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿ:
ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರೇ ಸದಾ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳೂ ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಫೋನ್ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ‘ನೋ ಫೋನ್ ಝೋನ್’ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಊಟದ ಮೇಜು ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ. ಪೋಷಕರು ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಅಥವಾ ಮನೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಯಾಗಬೇಕು.
ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ:
ಮಕ್ಕಳ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಆಚೆಗಿನ ಪ್ರಪಂಚ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಪಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಆಟದ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ. ಓರಗೆಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಓಡಾಡಲು, ಸೈಕಲ್ ತುಳಿಯಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮೈದಾನದ ಆಟದ ಖುಷಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ಮಕ್ಕಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಮೊಬೈಲ್ ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಅಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಪೋಷಕರ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಪರ್ಶ, ಅಪ್ಪುಗೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯ. ಬಾಲ್ಯ ಎಂಬುದು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವ ಸುಂದರ ಹಂತ. ಅದು ಗಾಜಿನ ಪರದೆಯೊಳಗೆ ಕರಗಿಹೋಗದಂತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪೋಷಕರ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಪರ್ಶ’ ಇರಬೇಕೋ ಅಥವಾ ‘ಗಾಜಿನ ಪರದೆಯ ಬೆಳಕು’ ಇರಬೇಕೋ? ಇಂದೇ ನಿರ್ಧರಿಸೋಣ!











